Oku-Ögren

Alman fizikçi Karl Werner Heisenberg  atomun yapısı ile ilgili konuya katkılarından dolayı 1932 yılında fizik dalında Nobel Ödülü'nü aldı ve 1927’de kendi ismiyle anılan Belirsizlik İlkesi'ni buldu. 1920'lerde Heisenberg, atomaltı  taneciklerin davranışlarının ne dereceye kadar belirlenebileceğini görebilmek için hipotetik deneyler tasarladı. Bunun için taneciğin konumu ve momentumu gibi iki değişkenin ölçülmesi gerekliydi. Temelde kuantum parçacıkları aynı anda hem dalga hem parçacıktır. Fakat ölçmeye veya gözlemlemeye kalkarsanız ya dalgayı ya da parçacığı bulursunuz. İkisi aynı anda saptanamazlar. İşte Heisenberg’in Belirsizlik İlkesi’nin temeli de tam olarak budur. Çift Yarık Deneyi (detaylı bilgileri daha sonra paylaşıcam) Eğer elektron parçacıksa onun kesin konumunu, dalgaysa momentumunu (hızını) ölçebiliriz. Günlük yaşamda hareket halinde olan nesnelerin yerini ve momentumlarını saptamak bir sorun oluşturmaz. Örneğin bilardo topunun bilardo masasının neresinde...

Atom denilince hemen her insanın aklına yandaki resimdeki gibi bir model gelir öyle değil mi? Bu ortaokul, lise eğitimimiz sırasında sıklıkla karşılaştığımız bir şekildir. Böylece bir cismin maddesel varlığı gerçekten varmış gibi öğretilir. Yandaki şekil, aslında olmayan bir şeyin resmidir. 20. yüzyılın başından itibaren yandaki resme benzer bir atom modelinin olamayacağı esasen çok iyi biliniyordu. Çünkü elektronun atomun etrafında dönmesi neticesinde kaçınılmaz bir sonuç ortaya çıkar. O da atomun içine çökmesidir. Çünkü bu tür bir elektronun hareketinin değişen yönü sebebiyle elektromanyetik ışımaya sebep olur, bunun neticesinde enerjisinden kaybeder ve çekirdeğe yanaşır. Ancak hareketi devam ettiği için yine elektromanyetik ışıma yapar ve giderek çekirdeğe yaklaşır. Bu da en sonunda atomun kendi içine çökmesine sebep olur. Zaten dünyanın en çok okunan fizik kitaplarından birinde bu gerçek şu şekilde anlatılmaktadır: “...Ancak bu teorinin ciddi bir kusuru vardır. Dönen elektron e...